TORRENTIUS 1589-1644: ÉÉN SCHILDERIJ!!!!!!!!!!!
In een halfduistere kamer van Keizersgracht 114, met verdonkerd uitzicht op de klassieke binnentuin, zou een filmpje gedraaid worden van 11 minuten minus 5 seconden over een schilder waar maar één schilderij van bewaard is gebleven, maar dat dan weer wel in het Rijksmuseum hangt: “emblematisch stilleven met kan, glas, kruik en breidel”, en de schilder: Johannes Simoonisz van der Beeck, 1589-1644, alias TORRENTIUS.
Kwam het door het verhaal dat de aanwezige vrijwilliger van het project “Chambres des Canaux” vooraf aan mij vertelde, door het mysterieuze sfeertje of door mijn intuïtie, ik weet het niet, maar ik was gespitst.
De film begon met de afbeelding van een kleurig heelal, sterrenwolken en planeten, zie de foto hierboven. Langzaam werd gedurende 11 minuten minus 5 seconden uitgezoomd: de film van Jan Andriesse bestond uit…… het schilderij, van zeer dichtbij tot zijn herkenbare totaliteit.
En ondertussen werd een voor mij bloedstollend verhaal verteld, in weinig woorden. Ik weet niet meer wat ik van dat verhaal onthouden heb en wat ik er later over las, maar hier in het kort: hij was indertijd een bekend schilder met vrije sexuele opvattingen en onorthodoxe godsdienstige ideeën. Dat resulteerde in het, heimelijk, schilderen van pornografische scenes en het zich toewenden tot de zich ontluikende rozenkruiserij. Ik ben zelf 15 jaar rozenkruizer geweest, dus toen was mijn aandacht helemaal op topsterkte.
Hij werd er, toen woonachtig in Haarlem, ingeluisd door een dominee die een portret bestelde met de vraag of daarachter, goed afneembaar maar onzichtbaar voor degene die dat niet wist, blote jongens. Dat wilde Torrentius met alle plezier voor hem vervaardigen. Tijdens het daarop volgend proces tegen hem dat van 1624-1627 duurde kon hij dat niet ontkennen, al kregen ze geen “bekentenis“ van hem los over zijn godsdienstige opvattingen, zelfs niet na het breken van een aantal ledematen. Hij werd tot 20 jaar veroordeeld maar na een aantal jaren vrijgelaten op voorspraak van de koning van Engeland, Karel I, die hem tot hofschilder maakte. Dat bleef hij 12 jaar, maar hij kwam, nog steeds niet helemaal gezond door de martelingen en een wild sex-leven, naar zijn geboortestad Amsterdam terug om daar te sterven.
Het enige schilderij dat niet verbrand werd is in 1913 ontdekt en is gedateerd: 1614. Het is ongelooflijk goed geschilderd en volgens het filmpje in één laag, een techniek waarvan tot op heden niemand begrijpt dat die tot zo’n “gelaagd” schilderij kan leiden.
Toen ik zwaar onder de indruk naar buiten kwam liep ik daar, echt waar, na 25 meter een rozenkruiser tegen het lijf die ik nog kende uit mijn rozenkruisertijd. Ik vertelde hem wat ik net gezien had en vroeg of hij ooit in het Huis Met De Hoofden was geweest, een groot huis met stenen hoofden waar Commenius ooit verbleef, want dat is daartegenover op nummer 123 en te bezichtigen via het project “chambres..etc.”. Ik wist dat het gekocht was door Joost Ritman, voorman van de rozenkruiserstak waar ik toe behoorde. Hij wist te vertellen dat het door een familielid van Ritman was overgekocht en dat Joost daar met zijn vrouw in wilde gaan wonen, wat tot een verandering van het bestemmingsplan zou nopen, want het zou een soort spiritueel congrescentrum worden. En misschien wordt het dat toch wel, deels, ik nie weten. Dat huis met de hoofden heb ik maar meteen ook bezocht en de kunst mogen aanschouwen, o.a. van het atelier van Lieshout.
Toen ik thuis was en de foto’s van HET SCHILDERIJ van TORRENTIUS bekeek, want tijdens de film zat ik natuurlijk te knippen, viel me opeens een vage vrouwelijk vorm op. Toen ben ik eens gericht gaan zoeken en ja hoor!! Ik moet me sterk vergissen, maar ik zag allerlei sexuele vormen. Ik heb ze uitvergroot en iets met de scherpte en het contrast gedaan, maar niks met de vorm. Als je door je oogharen kijkt ontkom je er bijna niet aan: twee penissen, een bilpartij en een uitgerekte rug. Misschien is het toeval, maar dan toch ook niet helemaal, want de lichaamsvormen gaan natuurlijk in je hand zitten bij het veelvuldig schilderen er van. Maar als ik me niet vergis vang ik uit een ver verleden een vaag gegniffel op.
Groetjes
rené
PS: dat er maar één schilderij van hem overgebleven zou zijn vind ik toch wel vreemd, ook al is alles van hem moedwillig vernietigd voor hij naar Engeland vertrok: hij is 12 jaar hofschilder geweest in Engeland, daar MOET toch wat van over zijn zou je zeggen.
De volgende moet je echt door je oogharen bekijken, maar dan zie je ook het “kopje”, kan me echt niet voorstellen dat de echte weerspiegeling dat veroorzaakte:
